1. Bao bì giấy có lợi thế về môi trường
Nhìn chung, bao bì giấy được coi là sự lựa chọn thân thiện với môi trường hơn, chủ yếu là do nó khả năng phân hủy sinh học tự nhiên . Giấy có thành phần chủ yếu là sợi tự nhiên, có thể phân hủy trong môi trường tương đối nhanh, không giống như nhựa có thể tồn tại trong đất hoặc đại dương hàng trăm năm. Đặc tính này làm giảm đáng kể ô nhiễm trên cạn và trên biển, đặc biệt khi việc sử dụng bao bì sử dụng một lần tiếp tục gia tăng trên toàn cầu.
Thứ hai, bao bì giấy benefits from a more mature recycling system . Ở hầu hết các nước, sản phẩm giấy có tỷ lệ tái chế cao hơn nhựa. Quá trình tái chế giấy đơn giản hơn, dễ phân loại hơn và dễ tiếp cận hơn với người tiêu dùng. Giấy tái chế có thể được chế biến thành bìa cứng, bìa carton hoặc các sản phẩm giấy khác, tạo thành nền kinh tế tuần hoàn tương đối hoàn chỉnh. Ngược lại, nhựa có nhiều loại khác nhau nên khó tái chế cùng nhau và tỷ lệ tái chế thực tế thường thấp hơn mức lý thuyết.
Hơn nữa, bao bì giấy có nguồn gốc từ tài nguyên tái tạo . Khi sử dụng FSC (Hội đồng quản lý rừng) hoặc gỗ được chứng nhận PEFC, sản xuất giấy có thể đạt được chu trình “thu hoạch – tái sinh – tái sử dụng” bền vững. Với sự minh bạch ngày càng tăng và quản lý có trách nhiệm đối với chuỗi cung ứng rừng toàn cầu, bao bì giấy có nguồn gốc có trách nhiệm đang trở thành một phần quan trọng trong chiến lược bền vững của nhiều thương hiệu.
2. Giảm rủi ro ô nhiễm dài hạn và vi nhựa
Một trong những vấn đề môi trường quan trọng nhất của bao bì nhựa là sự kiên trì trong tự nhiên . Nhiều nghiên cứu cho thấy nhựa phân hủy rất chậm, thường phải mất hàng trăm năm. Trong quá trình này, nhựa phân hủy thành các hạt vi nhựa nhỏ xâm nhập vào các vùng nước, đất và chuỗi thức ăn, gây ra những rủi ro tiềm ẩn cho hệ sinh thái và sức khỏe con người.
Ngược lại, bao bì giấy dù không được tái chế cũng dễ phân hủy hơn trong điều kiện tự nhiên và không tạo ra ô nhiễm vi nhựa. Điều này đặc biệt quan trọng đối với hệ sinh thái biển. Các nghiên cứu chỉ ra rằng bao bì nhựa là một trong những nguyên nhân chính gây ra rác thải đại dương, trong khi các sản phẩm giấy, ngay cả khi chúng trôi ra đại dương, vẫn dễ dàng bị vi sinh vật phân hủy hơn, làm giảm tác động lâu dài đến môi trường.
Từ góc độ trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, việc giảm ô nhiễm vi nhựa đã trở thành sự đồng thuận toàn cầu. Người tiêu dùng ngày càng lo ngại về những tác động tiềm ẩn đến môi trường và sức khỏe của vật liệu đóng gói. Bao bì giấy đương nhiên phù hợp với những mối quan tâm này, giúp các công ty truyền tải hình ảnh “an toàn hơn và có trách nhiệm hơn” với môi trường.
3. Cân nhắc về nguồn tài nguyên tái tạo và dấu chân carbon
Một ưu điểm quan trọng khác của bao bì giấy là khả năng nguyên liệu tái tạo . Không giống như nhựa vốn phụ thuộc vào dầu mỏ và các nhiên liệu hóa thạch khác, giấy chủ yếu được làm từ sợi gỗ. Với việc quản lý rừng có trách nhiệm, những nguồn tài nguyên này có thể được bổ sung liên tục. Sản xuất giấy hiện đại ngày càng sử dụng năng lượng tái tạo và bù đắp một số lượng khí thải carbon thông qua các sáng kiến tái trồng rừng.
Tuy nhiên, khi xem xét lượng khí thải carbon, bao bì giấy không phải lúc nào cũng vượt trội . Sản xuất giấy thường đòi hỏi một lượng nước và năng lượng đáng kể, đặc biệt là trong quá trình nghiền và tẩy trắng. Nếu năng lượng sử dụng vẫn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, lượng khí thải carbon có thể không thấp hơn nhựa. Do đó, việc xác định xem bao bì giấy có thân thiện với môi trường hơn hay không đòi hỏi phải xem xét các quy trình sản xuất và nguồn năng lượng cụ thể.
May mắn thay, những tiến bộ công nghệ, chẳng hạn như bao bì giấy nhẹ, bìa cứng không tẩy trắng và giấy có hàm lượng tái chế cao, đang dần giảm tác động đến môi trường. Đánh giá vòng đời (LCA) cho thấy rằng Bao bì giấy có hàm lượng tái chế cao, có nguồn gốc có trách nhiệm thường có lượng khí thải carbon thấp hơn so với bao bì nhựa thông thường .
Bao bì giấy và bao bì nhựa
| Yếu tố so sánh | Bao bì giấy | Bao Bì Nhựa |
|---|---|---|
| Nguồn nguyên liệu thô | Có thể tái tạo (sợi gỗ) | Không thể tái tạo (dầu mỏ) |
| Tốc độ phân hủy | Nhanh chóng, phân hủy sinh học | Rất chậm, có thể kéo dài hàng trăm năm |
| Tỷ lệ tái chế | Hệ thống cao cấp, trưởng thành | Yêu cầu sắp xếp thấp, phức tạp |
| Rủi ro vi nhựa | không có | Cao |
| Hiệu quả vận chuyển | Nặng hơn | Bật lửa |
| Thuộc tính rào cản thực phẩm | Trung bình | mạnh mẽ |
| Hình ảnh môi trường | tích cực | Ngày càng tiêu cực |
4. Bao bì nhựa có thể cạnh tranh về mặt môi trường
Mặc dù bao bì giấy có nhiều ưu điểm về môi trường nhưng bao bì nhựa vẫn hoạt động tốt trong một số trường hợp nhất định. Đầu tiên, nhựa là nhẹ và mạnh mẽ , có thể giảm đáng kể mức tiêu thụ nhiên liệu và lượng khí thải carbon khi vận chuyển trên quãng đường dài. Lợi thế này đặc biệt phù hợp với vận chuyển quốc tế và hậu cần thương mại điện tử.
Thứ hai, nhựa mang lại sự vượt trội đặc tính rào cản . Trong thực phẩm, dược phẩm và các ngành công nghiệp khác, độ ẩm, oxy và lớp bảo vệ niêm phong hiệu quả có thể kéo dài thời hạn sử dụng của sản phẩm và giảm hư hỏng. Từ góc độ môi trường, việc giảm lãng phí thực phẩm là rất quan trọng, đôi khi còn quan trọng hơn cả vật liệu đóng gói.
Hơn nữa, một số loại nhựa hiệu suất cao đang phát triển thành các lựa chọn thay thế có thể tái chế, tái sử dụng hoặc dựa trên sinh học . Nếu bao bì nhựa có thể được tái sử dụng nhiều lần hoặc tái chế hiệu quả trong một hệ thống khép kín thì tác động đến môi trường của nó có thể giảm đáng kể. Do đó, việc tuyên bố một cách cụ thể “giấy = thân thiện với môi trường, nhựa = có hại” là một sự đơn giản hóa quá mức.
5. Tầm quan trọng của việc đánh giá vòng đời (LCA)
Cách khoa học nhất để xác định bao bì giấy có thực sự thân thiện với môi trường hơn nhựa hay không là thông qua Đánh giá vòng đời (LCA) . LCA không chỉ tập trung vào nguyên liệu mà còn bao trùm toàn bộ quá trình - từ khai thác nguyên liệu thô, sản xuất, vận chuyển và sử dụng cho đến thải bỏ cuối cùng.
Trong một số trường hợp, việc thay thế nhựa bằng giấy thực sự có thể tăng tác động môi trường tổng thể . Ví dụ: nếu bao bì giấy được làm dày quá mức để đạt được hiệu quả rào cản tương tự như nhựa hoặc nếu nó kết hợp nhiều lớp phủ composite thì mức tiêu thụ tài nguyên sẽ tăng và khả năng tái chế giảm. Tương tự, bao bì giấy không thể tái chế hiệu quả sẽ mất đi nhiều lợi ích về môi trường.
Như vậy, giải pháp thực sự bền vững không phải là “thay thế mù quáng” mà là thiết kế bao bì theo yêu cầu sản phẩm . Trọng lượng nhẹ, phù hợp về chức năng, thiết kế có thể tái chế và hệ thống tái chế cục bộ đều là những yếu tố chính quyết định liệu bao bì có thân thiện với môi trường hay không.
Câu hỏi thường gặp
Q1: Bao bì giấy có luôn thân thiện với môi trường hơn nhựa không?
Không nhất thiết phải như vậy. Bao bì giấy thường thân thiện với môi trường hơn đối với hầu hết các ứng dụng sử dụng một lần, có vòng đời ngắn, nhưng tác động cuối cùng phụ thuộc vào loại sản phẩm và đánh giá toàn bộ vòng đời.
Câu 2: Bao bì giấy tráng có thể tái chế được không?
Nó phụ thuộc vào lớp phủ. Lớp phủ gốc nước hoặc có thể tách rời dễ tái chế hơn, trong khi lớp phủ tổng hợp nhựa làm giảm hiệu quả tái chế.
Câu 3: Làm thế nào các doanh nghiệp có thể lựa chọn bao bì bền vững hơn?
Nên sử dụng phân tích LCA, xem xét khoảng cách vận chuyển, nhu cầu bảo vệ sản phẩm và khả năng tái chế của thị trường mục tiêu khi đưa ra quyết định.
Câu 4: Người tiêu dùng có thể làm gì để ủng hộ việc đóng gói thân thiện với môi trường?
Phân loại và tái chế đúng cách, hỗ trợ các thương hiệu bền vững và giảm việc sử dụng bao bì sử dụng một lần đều là những biện pháp hiệu quả.
Tài liệu tham khảo
- Ủy ban Châu Âu. Quy tắc về Danh mục Dấu chân Môi trường đối với Bao bì
- Diễn đàn kinh tế thế giới. Nền kinh tế nhựa mới
- Quỹ Ellen MacArthur. Báo cáo tiến độ cam kết toàn cầu
- ISO 14040 & ISO 14044 – Tiêu chuẩn đánh giá vòng đời
- FAO. Quản lý rừng bền vững và vật liệu đóng gói
